تكتا

قبل از شروع لازم است بدانيد كه اين مراحل بسته به هدف درمان، ميتوانند كمي با هم متفاوت باشند و بنابراين نوع مراحل ارتودنسي دندان را مي توان با در نظر گرفتن خواسته مراجعين كمي با هم تفاوت خواهد داشت. به عبارت ساده تر اگر هدف شما از ارتودنسي زيبايي باشد، با كسي كه به نوعي مال اكولوژن شديد دچار است مراحل يكساني را طي نميكنيد.

مراحل اوليه ارتودنسي دندان

فرقي نمي‌كند كه هدف شما از درمان چه باشد، زيرا گام هاي اوليه در سلسله مراحل ارتودنسي دندان تقريبا يكسان و به شرح زير است. قبل از شروع مراحل به اين نكته هم توجه كنيد كه هزينه ارتودنسي با افزايش تعداد مراحل بيشتر خواهد شد.

مرحله اول

بطور معمول متخصص ارتودنسي شما اولين جلسه را به معاينه و بررسي مشكلات دندان‌هايتان اختصاص مي دهد. در همان جلسه اول ويزيت، متخصص ارتودنسي به شما درباره نحوه تشخيص و بررسي دندان ها و فك توضيحاتي ارائه ميدهد.

مرحله دوم

بعد از آن، جهت مشاهده دقيقتر و تشخيص بهتر، با اشعه ايكس از دندان هاي شما عكس گرفته ميشود. راديوگرافي از تك تك دندان ها، سبب مي شود تا بتوان هر گونه مشكلي كه متوجه دندان هايتان است را قبل از نصب براكت هاي ارتودنسي بر طرف كرد. بنابراين اين مرحله از پايه هاي ثابت مراحل ارتودنسي دندان است.

مرحله سوم

با اين ارزيابي ها و بررسي هاي دقيق متخصص ارتودنسي اكنون مي تواند نظر قطعي خود درباره نوع و شدت مشكل شما و برنامه درماني پيش رو را به اطلاعتان برساند.

مرحله چهارم

اما يك متخصص ارتودنسي خوب پيش از آنكه بخواهد اصلاح مشكل دندان هاي شما را شروع كند، بايد از سلامت ساختارهاي دهان و دندان شما مطمئن شود. او بايد ابتدا از سلامت لثه هاي شما اطمينان حاصل كند. و اگر مورد مشكوكي در لثه هاي شما پيدا كرد، براي تشخيص و درمان بيماري هاي لثه، شما را به يك پريودنتيست يا ساير متخصصان دندانپزشكي ارجاع ميدهد.

مرحله پنجم از مراحل ارتودنسي دو فك

اين تنها كاري نيست كه متخصص قبل از شروع درمان انجام ميدهد. او در مرحله بعدي به سراغ پر كردن پوسيدگي ها و جرم گيري دندان ها مي رود. زيرا اگر دندان ها سالم نباشند درمان ارتودنسي شما هيچ معنايي ندارد و مراحل ارتودنسي نيز با موفقيت به اتمام نخواهند رسيد. و حتي در طول مدت درمان چه بسا دندان ها به شدت آسيب ببينند و حتي نحوه مسواك زدن و شستشوي دهان و دندان به مشكل بر بخورد.

مرحله ششم

پس از رفع همه مشكلات احتمالي دهان و دندان در صورتي كه به تشخيص متخصص شما نياز به درمان ارتودنسي متحرك داشته باشيد. بايد در همان جلسه از فك بالا، پايين و دندان هاي شما قالبگيري شود تا بتوانيد وارد ساير مراحل ارتودنسي دندان شويد . با مراحل ارتودنسي ثابت و متحرك در ادامه بيشتر آشنا خواهيد شد.

بيشتر بخوانيد : عوارض ارتودنسي

در اين مقاله درباره ارتودنسي، متخصص ارتودنسي، مشكلاتي كه اين متخصص برطرف ميكند و انواع روش هاي ارتودنسي دندان آشنا خواهيد شد. اگر كنجكاو هستيد كه در اين رشته دندانپزشكي چگونه به مراجعان و بيماران كمك ميشود حتما اين مقاله از دكتر خديوي متخصص ارتودنسي ميرداماد را مطالعه كنيد.

ارتودنسي دندان چيست؟

ارتودنسي شاخه اي از دانش دندانپزشكي است كه با هماهنگي و روابط بين فك ها و دندان ها با هم سروكار دارد. زماني كه شخصي به هر دليلي با مشكلات ناصاف بودن دندان ها و يا مشكلات ساختاري دندان و فك روبرو باشد بايد به يك متخصص ارتودنسي مراجعه كند تا مشكلش برطرف شود.

متخصص ارتودنسي كيست؟

متخصص ارتودنسي دندان دندانپرشكي است كه بعد از گذراندن دوره عمومي دندانپزشكي چند سال ديگر در دانشگاه درس ميخواند تا بتواند در برطرف كردن يا اصلاح ناهماهنگي ها، ناهنجاري ها و عدم تراز دندان ها و فك به تبحر برسد و بتواند مشكلات ارتودنسي دندان را برطرف كند.

درمان هاي ارتودنسي

مهمترين روش هاي درماني كه يك متخصص ارتودنسي براي برطرف كردن مشكلات دهان، دندان و فك از آن ها ياري ميگيريد در ادامه به صورت خلاصه مورد بررسي قرار گرفته اند:

ارتودنسي ثابت

ارتودنسي ثابت رايجترين و البته قديمي ترين نوع ارتودنسي است. از قديم الايام بريس هاي فلزي براي صاف كردن دندان ها استفاده ميشده است. اين بريس ها از اجزاي مختلفي مثل سيم قوس دار، باند، الاستيك ها و براكت ها تشكيل شده اند. از آنجايي كه توسط متخصص ارتودنسي به دندان ها متصل ميشوند و تا پايان دوره درمان (صاف شدن كامل دندان ها) روي دندان ها باقي ميمانند به آن ها ارتودنسي ثابت ميگويند. رايجترين سيستم هاي ارتودنسي ثابت عبارتند از:

• بريس فلزي
• بريس سراميكي
• بريس لينگوال
• بريس ديمون
• و …

ارتودنسي متحرك

گاهي اوقات مراجعاني داريم كه يكي از شرايط زير را دارند:

نوع مشكل و شدت آن جزئي است و براي مثال كج بودن دندان جزئي است

تاب و توان بريس ثابت را ندارند

متعهد به استفاده منظم از دستگاه ارتودنسي هستند

و …

ما براي اين افراد دستگاه هايي داريم كه قابليت جابجايي دارند و متحركند. مراجع يا بيمار هر وقت دلش خواست ميتواند دستگاه را بردارد و هر وقت خواست آن را سر جايش بگذارد. براي مثال حين غذا خوردن يا نوشيدن موقتا دستگاه ارتودنسي خود را برميدارد و دوباره بعد از اتمام خوردن و نوشيدن آن را روي دندان هايش ميگذارد. پلاك هاي شفاف يا نامرئي ارتودنسي نمونه اي از ارتودنسي متحرك هستند.

ارتودنسي نامرئي

حالا بياييد فرض كنيم كه مراجع ما مشكل ارتودنسي دارد براي مثال دندان هايش كج است و يا اينكه فاصله بين آن ها وجود دارد و خلاصه يك مشكلي با دندان هايش دارد. اين مراجع نياز به درمان ارتودنسي دارد اما به ما ميگويد كه:

“آقاي دكتر من دوست ندارم كه كسي متوجه شود من ارتودنسي كرده ام يعني دوست ندارم كسي سيم كشي و بريس ارتودنسي من را ببيند. ميشه دستگاه من رو طوري انتخاب كنيد كه كسي نبينه؟”

ما براي اين دسته از مراجعان از دستگاه هايي استفاده ميكنيم كه خواسته آن ها را برآورده كند. نمونه هاي رايج دستگاه هايي كه ما براي اين مراجعان توصيه ميكنيم عبارتند از:

سيستم ارتودنسي سراميكي

سيستم لينگوال يا پشت دنداني

الاينترها و اينويزيلاين ها (پلاك هاي شفاف ارتودنسي)

ريتينرها يا نگهدارنده

و …

اين ها درمان هاي رايج ارتودنسي نامرئي هستند كه به يك متخصص ارتودنسي اين اجازه را ميدهند دندان هاي مراجعانش را بدون اينكه كسي متوجه آن ها شود صاف و يكدست كند.

پوسيدگي دندان، بيماري و آسيب شديد وارد شده به صورت مي تواند منجر به از دست دادن دندان شود. با اين حال، با پيشرفت هاي زيادي كه در زمينه دندانپزشكي حاصل شده، دندان ها شانس بيشتري براي نجات يافتن، بقاء و ماندگاري دارند. به عنوان مثال، درمان كانال ريشه دندان يا عصب كشي دندان يك روش رايج دندانپزشكي است كه دندان بسيار آسيب ديده را نجات مي دهد. هنگامي كه پالپ دندان داخل دندان آلوده و ملتهب شود، انجام عصب كشي دندان ضروري خواهد بود.

آنچه در اين مقاله مي خوانيد تمام چيزي هاي است كه بايد درباره عصب كشي دندان يا درمان ريشه (يا روت كانال تراپي) بدانيد.

پالپ دندان چيست؟

از آنجا كه براي انجام درمان ريشه دندان، نياز به دسترسي به بافت نرم و ريشه دندان است، قبل از اينكه بخواهيم درباره نحوه عصب كشي صحبت كنيم اجازه دهيد كه درباره ريشه و پالپ اطلاعاتي ارئه دهيم.

ريشه دندان در زير خط لثه قرار دارد و با كمك رباط هاي پريودنتال به استخوان فك متصل مي شود. داخل ريشه كانالي وجود دارد كه عروق خوني، بافت نرم دندان و عروق عصبي وجود دارند.

برخي از دندان ها تنها يك ريشه دارند. و برخي ديگر بيش از يك ريشه. داخل هر ريشه نيز يك كانال وجود دارد كه به آن ها روت كانال گفته مي شود. اگر جايي چيزي از روت كانال تراپي شنيديد منظور درمان مشكلات ايجاد شده براي اين ريشه ها است.

پالپ نيز به نرم ترين بخش دندان گفته مي شود كه زير دو لايه مينا و عاج (دنتين) قرار دارد. پر از عروق خوني و عصبي و بسيار حساس است. بخشي از آن در يك اتاقك كوچك زير روكش دندان قرار دارد و بخش ديگري از آن تا قسمت انتهاي ريشه دندان گسترش يافته است.

عصب كشي يا درمان ريشه دندان چيست؟

البته مفهوم درمان ريشه دندان چيزي فراتر از عصب كشي است. زيرا عصب كشي تنها بخشي از فرآيند است. طي اين پروسه مقداري يا تمام بخش آسيب ديده و آلوده پالپ دندان برداشته مي شود و به جاي آن مواد پر كننده دندان قرار داده مي شود. يا اگر نياز باشد دندان با روكش دندان ترميم مي شود.

براي پر كردن دندان اتصالات عصبي و عروق خونرسان دندان نيز قطع مي شود و دندان ديگر زنده نيست اما همچنان سرجاي خودش قرار خواهد داشت و عملكرد خود را همچنان انجام مي دهد.

چرا و چه وقت درمان ريشه دندان انجام مي دهيم؟

عصب كشي دندان ممكن است بنا به دلايل زير انجام داده شود:

پوسيدگي شديد دندان

اگر پوسيدگي درمان نشده دندان داشته باشيد، به مرور زمان اين پوسيدگي گسترش يافته و به بخش نرم دندان يا كانال ريشه دندان نفوذ مي كند. پوسيدگي در پالپ دندان باعث عفوني و آلوده شدن ريشه ها مي شود.

شكستگي يا ترك خوردگي دندان

شكستگي دندان مي تواند در اثر آسيب ديدگي، ساييدن دندان (دندان قروچه) يا تحليل ميناي دندان ايجاد شوند و به پالپ نيز آسيب بزند يا باعث عفونت آن شود.

عفونت لثه

وقتي لثه اطراف دندان آلوده مي شود، احتمال اينكه باكتري به ريشه دندان شما برسد، وجود دارد.

آسيب ديدگي قبلي دندان

پس از يك تصادف، آسيب يا صدمه قبلي ممكن است بافت نرم داخل دندان دچار آسيب شده و از بين برود. در اين شرايط درمان كانال ريشه، دندان را به عملكرد مناسب خود باز مي گرداند.

پر كردن حفره هاي بزرگ

دندان هايي كه به علت پوسيدگي حفره بزرگ دارند بيشتر در معرض عفونت و آسيب قرار دارند. به همين دليل حين پر كردن آن ها ممكن است عصب كشي دندان نيز صورت بگيريد تا از بروز عفونت جلوگيري شود.

از كجا متوجه شوم كه دندان من نياز به عصب كشي يا درمان ريشه دارد؟

چنانچه هر كدام از موارد زير در خصوص دندان شما وجود دارد احتمالا بايد براي انجام عصب كشي دندان يه يك دندانپزشك مراجعه كنيد:

حفره و پوسيدگي عميق دندان

دندان درد شديد كه بعد از جويدن يا هنگامي كه به دندان ها فشار وارد مي شود افزايش ميابد

• حساسيت دندان به مواد گرم يا سرد
• تورم و حساسيت لثه در نزديكي دندان آلوده
• تغيير رنگ دندان و لثه
• آبسه دندان

منبع : كلينيك دندانپزشكي دنيا